Upoznajte Arandjelovac

Grb grada

U prošlosti

Izgled centra grada u prošlosti

Pojedina naselja na području današnjeg grada datiraju od praistorije što nam govore pronadjeni predmeti iz paleolita, neolita, rimskog doba, srednjeg veka... Sva sela naše opštine nastala su krajem XVII veka, posle velike seobe Srba, naseljavanjem stanovništva severne Crne Gore i Hercegovine. Uredbom knjaza Miloša o ušoravanju okolnih sela nastaje 1839. god. varošica podno brda Risovača koja se razvija levom obalom Kubršnice prema Mladenovcu, a kasnije prema izvorima mineralne vode u Bukoviku. Tako nas grad dobija formu tipičnog drumskog naselja, nastalog od dela sela Vrbice i dela sela Bukovika. Za vreme druge vladavine, na proputovanju kroz varošicu, knjaz Miloš daje obećanje da će podići crkvu "Sveti Arandjel", pa Dekretom od 1. avgusta 1859. godine to i potvrdjuje i u poslednjoj rečenići kaže: "... varoš Vrbica neka se od sad zove Arandjelovac." Uporedo sa razvojem grada, razvijala se i banja koja je danas u njegovom centru, a nosi ime po ataru u kome se razvila. Utvrdjivanjem lekovitosti vode bukovičkih izvora, banja 1836. godine dobija prve bolesnike. Oko izvora se grade zgrade za smeštaj gostiju, otkupljuje zemljište za park, obeležavaju staze, sadi drveće, pronalaze i uredjuju novi izvori i grade prva kupatila nad izvorima Djulara i Talpara. Staro Zdanje, najstariji sačuvan arhitektonski objekat u parku bukovičke banje, nesudjeno sedište narodne skupštine i letnjikovac dinastije Obrenović, sagradjen je u periodu 1865-1872. godine po nalogu kneza Mihaila Obrenovića. Kosta Sreplović, arhitekta Starog Zdanja uradio je i plan parka ispred ove velelepne zgrade. Krajem XIX veka sagradjeno je parno kupatilo, Novo Zdanje (1887.), a 1907. godine i Paviljon u kome se flaširala voda za izvoz i transport širom Srbije.

Sada

Panorama grada

Arandjelovac se danas prostire na prostoru od 376 km˛, na kome živi oko 50.000 stanovnika u 17 naseljenih mesta. Od ulaza u grad, nekad sela Vrbica a danas užeg gradskog područja, vodi dugačka glavna ulica sve do centra, gde je na prostoru od 24 ha prelepog parka smeštena Bukovička banja. Trgovačko-zanatska zona danas je zaštićena kao stara čaršija kojom se, kao i nekad, nizu radnje, kafei, poslastičarnice, restorani… Ulica danas nosi ime osnivača grada, knjaza Miloša, i spaja dve zaštićene kulturno - istorijske celine: banjski park i Muzej paleolita u pećini Risovača. Orašac, treća zaštićena zona, nalazi se na ulazu u grad. U delu grada koji čini banju, u miru zelenila i cvetnih aleja, smešteni su banjski objekti, hoteli, izvori mineralne vode, otvoreni bazen i privatne kuće sa sobama za izdavanje. Park je danas najveći evropski muzej mermernih skulptura u otvorenom prostoru nastalih od 1966. godine na simpozijumu ''Beli Venčac''. Na otvorenoj sceni se tokom leta održavaju koncerti, pozorišne predstave, folklor... Banjski park je danas urastao u svoje zaledje, planinu Bukulju sa koje u letnjim večerima vetar donosi spasonosnu svežinu. Na padini Bukulje podignut je Muzej grada koji sa vilom Karadzić i bukovičkom crkvom sv. Arhangel Gavrilo čini celinu. Od banjskog parka prema Muzeju i dalje, prema vrhu planine, vodi obeležena pešačka staza, ali i dobar asfaltni put. Sa druge strane Bukulje leži akumulaciono jezero Garaši, pravi raj za pasionirane ribolovce. Podno brane tokom leta rade bazeni za decu i odrasle, restoran sa baštom, tereni za mali fudbal i odbojku na pesku. Grad i banja su stekli poverenje mnogobrojnih sportskih klubova koji su stalni gosti jer za njihove pripreme ovde vlada idealna klima; izgradjeni su sportski tereni, fudbalsko igralište, hala i, od ove godine, nekoliko programa rehabilitacije i brže revitalizacije posle teških utakmica. Arandjelovčani se trude da u užoj zoni grada sačuvaju duh starih vremena i stoga razvijaju samo industriju čistih tehnologija, a i nju izmeštaju izvan gradskog područja. Ovde se puni čuvena mineralna voda ''Knjaz Miloš" i proizvodi široka paleta bezalkoholnih pića; eksploatiše se beli mermer sa Venčaca, granit iz Bukovika i glina sa nekoliko područja; svakog dana na pijacu stiže sveže voće i povrće iz plodnih bašti, vinograda i voćnjaka po kojima su poznata okolna sela. Tako grad, kao i nekad, živi od bogatstva koje mu daruje priroda: vode, mermera i gline.

home page   prethodna   sledeća